W sprawie ratyfikowania ZREWIDOWANEJ EUROPEJSKIEJ KARTY SPOŁECZNEJ skierowany przez Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych i podpisany przez 75 instytucji.
Warszawa 26 listopada 2025 r.
Pani Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej
Dwadzieścia lat temu Polska podpisała Zrewidowaną Europejską Kartę Społeczną. Inicjatorką tego działania była ówczesna wicepremierka Izabella Jaruga-Nowacka. Karta została przyjęta w Radzie Europy w 1996 roku. Jak dotąd podpisało i ratyfikowało ją 36 państw. Osiem państw, w tym Polska do dzisiaj nie ratyfikowało tego dokumentu.
Zrewidowana Europejska Karta Społeczna oprócz wzmocnienia praw społecznych (zapisanych w dotychczasowej Europejskiej Karcie Społecznej) obok zwiększenia ochrony dzieci, macierzyństwa i praw osób starszych, dodała też nowe prawa związane z prawami pracowniczymi oraz kwestiami skutecznej polityki mieszkaniowej i ochrony przed ubóstwem.
Szczególnie chcielibyśmy zwrócić uwagę, na art. 30 i 31 Karty.
Artykuł 30 dotyczący prawa do ochrony przed ubóstwem i marginalizacją społeczną, nakłada na państwa obowiązek przyjęcia ogólnego i skoordynowanego podejścia do walki z ubóstwem i wykluczeniem. Istotną kwestią jest promowanie rzeczywistego dostępu osób i rodzin zagrożonych lub znajdujących się w trudnej sytuacji do podstawowych zasobów i usług, z obszarów takich jak: zatrudnienie, mieszkanie, szkolenie, kształcenie, kultura oraz pomoc społeczna i opieka medyczna. Wymaga to nie tylko tworzenia mechanizmów wsparcia, ale ciągłego przeglądu sytuacji.
WYSTĄPIENIE RPO w spr. ZREKS 2026
Artykuł 31 odnoszący się do prawa do mieszkania wskazuje na precyzyjne i wyraźne ujęcie tej tematyki w zakresie praw społecznych. W zapisach tego artykułu zobowiązuje się państwa do podjęcia działań w trzech głównych obszarach:
- Popierania dostępu do mieszkań o odpowiednim standardzie (co obejmuje m.in. bezpieczeństwo prawne zajmowania lokalu, dostęp do podstawowych usług, odpowiednią infrastrukturę, warunki sanitarne),
- Zapobiegania i ograniczania bezdomności w celu jej stopniowego likwidowania. Wymaga to zarówno działań prewencyjnych, jak i zapewnienia schronienia oraz wsparcia dla osób bezdomnych,
- Uczynienie kosztów mieszkań (czynszów, opłat) dostępnymi dla osób, które nie mają wystarczających zasobów, np. poprzez systemy dodatków mieszkaniowych, budownictwo socjalne czy regulację rynku.
Ratyfikacja Karty wraz z protokołem skargowym, mogłaby tym samym w znaczący sposób zmotywować władze publiczne w Polsce do działań w zakresie praw społecznych i przeciwdziałania ubóstwu i bezdomności. W 2026 r. Unia Europejska przyjmie pierwszy raz strategię w tym zakresie. Będzie ona wymagała podjęcia działań przez państwa członkowskie. Uważamy, że ratyfikacja Karty to pierwszy krok do zapewnienia wolności od ubóstwa i bezdomności w Polsce. Ratyfikacja Karty to także większa ochrona pracowników, w tym świadczącym pomoc osobom doświadczającym ubóstwa i narażonym na wykluczenie społeczne.
CEZARY MIŻEJEWSKI O ZREKS
Polski Komitet EAPN konsekwentnie od 2015 roku wzywa do ratyfikacji Karty i protokołu skargowego. Rok 2025, w którym mija dwadzieścia lat od jej podpisania jest dobrym momentem na dokończenie wysiłków podjętych przez premierkę Izabelę Jarugę-Nowacką. Dlatego też Polski Komitet Europejskiej Sieci Przeciwdziałania Ubóstwu oraz inni sygnatariusze tego apelu wzywają Ministrę Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk do podjęcia kontynuacji prac ratyfikacyjnych, tak aby praca jej wielkiej poprzedniczki mogła zakończyć się sukcesem jeszcze w tym roku.
Podpisali/ły:
- Polski Komitet Europejskiej Sieci Przeciwdziałania Ubóstwu EAPN
- Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych OFOP
- Ogólnopolska Federacja na rzecz Rozwiązywania Problemu Bezdomności
- Ogólnopolski Związek Rewizyjny Spółdzielni Socjalnych OZRSS
- Polskie Stowarzyszenie na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną PSONI
- Związek Lubuskich Organizacji Pozarządowych ZLOP
- Elbląskie Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Pozarządowych ESWIP
- Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa, Olszyn
- Inicjatywa "Nasz Rzecznik"
- Fundacja Pomocy Wzajemnej „Barka”, Poznań
- Polska Sieć Ekonomii, Warszawa
- Dolnośląska Federacja Organizacji Pozarządowych DFOP, Wrocław
- Piotr Ostrowski Przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych
- Fundacja Polki Mogą Wszystko, Warszawa
- Polska Federacja Związkowa Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej
- Stowarzyszenia Wsparcie Społeczne Ja-Ty-My, Łódź
- Związek Stowarzyszeń Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych FLOP
- Fundacja Najpierw Mieszkanie, Warszawa
- Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Agape, Częstochowa
- ATD Czwarty Świat
- Śląskie Forum Organizacji Pozarządowych "KAFOS", Katowice
- Stowarzyszenie Wiosna, Kraków
- Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych FISE, Warszawa
- Fundacja Oczami Brata, Częstochowa
- Spółdzielnia Socjalna „Jasne, że alternatywa 21, Częstochowa
- Stowarzyszenie Animacji Lokalnej Arkona, Byczyna
- Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży "Blisko dziecka", Żychlin
- Spółdzielnia Socjalna Grupa Alivio, Zielona Góra
- Fundacja Chrześcijańska "Adullam", Częstochowa
- Stowarzyszenie Rodzin Zdrowie Psychiczne, Kraków
- Spółdzielnia socjalna Negocjator, Liksajny
- Stowarzyszenie Pro Humanum, Warszawa
- Godność i Wsparcie Drogą i Nadzieją, ruch społeczny, Warszawa
- Spółdzielnia MentalCoop, Warszawa
- Fundacja Ocalenie, Warszawa
- Spółdzielnia Socjalna Belna Darga, Sopot
- Spółdzielnia Socjalna DobryDzień, Duńkowice
- Kancelaria Sprawiedliwości Społecznej, Warszawa
- Fundacja na Rzecz Seniorów "Bonum Vitae", Lublin
- Związek Zawodowy Pracowników DPS Etola w Rudzie Pilczyckiej i powiatu Ruda Pilczycka
- Fronia - Fundacja na Rzecz Osób z Niepełnosprawnościami, Michałowice
- Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Lubsku, Lubsko
- Wiadomości Społeczne, Kraków
- Związek zawodowy Pracowników MOPS w Będzinie, Będzin
- Fundacja Swobód Obywatelskich Auxiliator, Warszawa
- Stowarzyszenie Na Rzecz Spółdzielni Socjalnych, Poznań
- Fundacja Regionalny Klaster Ekonomii Społecznej i Innowacji w Jarosławiu, Jarosław
- Janowskie Stowarzyszenie Niesienia Pomocy "Humanus", Janów Lubelski
- Konwent Klubów i Centrów Integracji Społecznej, Janów Lubelski
- Stowarzyszenie MOST, Zabrze
- Stowarzyszenie Społeczników "Ariadna", Warszawa
- Fundacja Wataha, Koszalin
- Koszalińska Agencja Rozwoju Regionalnego Spółka Akcyjna, Koszalin
- Uniwersytet Zielona Góra
- Związek Zawodowy Pracowników Domu Pomocy Społecznej w Kaliszu, Kalisz
- Związek Zawodowy Pracowników CUS, Brodnica
- NSZZ Pracowników Domu Pomocy Społecznej w Węgorzewie
- Związek Zawodowy Pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie
- Związek Zawodowy Pracowników DPS w Sopocie
- Związek Zawodowy Pracowników CUS w Skarżysku-Kamiennej,
- Związek Zawodowy Pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowym Sączu
- Związki Zawodowe Pracowników Socjalnych, Tczew
- Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Tczew
- Związek Zawodowy Pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Głuchołazach, Głuchołazy
- Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, Kraków
- Związek Zawodowy Pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wodzisławiu Śląskim
- Związek Zawodowy Pracowników Pomocy Społecznej OPS w Pyrzycach
- Związek Zawodowy Pracowników Pomocy Społecznej Nowa Ruda,
- Stowarzyszenie Pomocy i Interwencji Społecznej, Warszawa
- Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników Pomocy Społecznej Województwa Śląskiego, Poręba
- Fundacja Siła Społeczna, Warszawa
- Związek Zawodowy Pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Tczew
- Związek Zawodowy Pracowników MOPS w Brzesku, Brzesko
- Wielobranżowa Spółdzielnia Socjalna Arte, Bielawa
- Fundacja Daj Herbatę, Warszawa
